İstemediğiniz düşünceler zihninizi meşgul ediyor ve sizi bitmeyen ritüellere sürüklüyorsa, bu döngüyü kırmak mümkündür.
Obsesif kompulsif bozukluk (OKB); kirlenme, zarar verme, simetri ya da emin olamama gibi temalarda tekrarlayan düşünceler ve bu düşüncelerin yarattığı sıkıntıyı azaltmak için yapılan davranışlarla kendini gösterir. Bu döngü zamanla saatlerinizi alabilir.
OKB’nin bir karakter özelliği ya da “titizlik” olmadığını bilmek önemlidir. Kanıta dayalı yöntemlerle bu döngüyü anlamanıza ve gücünü azaltmanıza destek oluyorum.
OKB nedir?
Obsesyonlar; kişinin istemediği, rahatsız edici ve kontrol edilmesi zor düşünceler, imgeler ya da dürtülerdir. Kompulsiyonlar ise bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı yatıştırmak için yapılan tekrarlayıcı davranışlar veya zihinsel eylemlerdir.
Kompulsiyonlar kısa süreli bir rahatlama sağlasa da uzun vadede döngüyü güçlendirir. El yıkama, kontrol etme, sayma, sıralama ya da zihinde belirli cümleleri tekrar etme sık görülen örneklerdendir.
Bilişsel Davranışçı Terapi, özellikle de maruz bırakma ve tepki önleme temelli çalışmalar, OKB belirtilerini azaltmada etkinliği araştırmalarla gösterilmiş yöntemler arasındadır.
OKB için ne zaman destek almalı?
Ritüeller hayatınızı yönetmeye başladığında
Düşünceler ve ritüeller gününüzün önemli bir bölümünü alıyor; işinizi, okulunuzu ya da ilişkilerinizi etkiliyor ve sizi belirgin biçimde yoruyorsa destek almanın zamanı gelmiş olabilir. Erken başlanan terapi, döngünün yerleşmesini önlemeye yardımcı olur.
Size nasıl destek olabileceğimi konuşmak için randevu oluşturabilirsiniz.
OKB'nin sık görülen temaları
Kirlenme ve Bulaşma
Mikrop, kir ya da hastalık bulaşacağı korkusu ve buna eşlik eden aşırı yıkanma, temizlik veya kaçınma davranışlarıdır.
Kontrol Etme ve Emin Olamama
Kapının kilitli olup olmadığı ya da ocağın kapatılıp kapatılmadığı gibi konularda tekrar tekrar kontrol etme ihtiyacıdır. Kontrol, şüpheyi geçici olarak azaltsa da döngüyü besler.
Simetri ve Düzen
Eşyaların belirli bir düzende, simetrik ya da “tam doğru” olması gerektiği hissidir. Bu his sağlanamadığında yoğun bir rahatsızlık yaşanabilir.
Zarar Verme Düşünceleri
Kişinin değerleriyle çelişen, kendine ya da başkalarına zarar vermeyle ilgili istenmeyen düşüncelerdir. Bu düşünceler kişinin gerçek isteklerini yansıtmaz ve terapide güvenle ele alınır.
Dini ve Ahlaki Takıntılar
Günah işleme, yanlış yapma ya da ahlaki olarak kusurlu olma kaygısıyla ilgili tekrarlayan düşünceler ve bunları dengelemeye yönelik ritüellerdir.
İlişki Odaklı Takıntılar
Partnere duyulan sevgiden ya da ilişkinin “doğru” olup olmadığından sürekli şüphe duyma ve bu şüpheyi gidermeye yönelik tekrarlayan sorgulamalardır.
